A A A   

STAROSNA PENZIJA

Uslovi za sticanje prava

Da bi osiguranik stekao pravo na starosnu penziju potrebno je da, istovremeno, ispuni uslove u pogledu:

- godina života i
- staža osiguranja.

Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju (koji je stupio na snagu 1. januara 2011. godine) promenjeni su uslovi za ostvarivanje prava na starosnu penziju.

Pravo na starosnu penziju stiče osiguranik kada navrši:

− 65 godina života (muškarac), odnosno 60 godina života (žena) i najmanje 15 godina staža osiguranja ili
− 40 godina staža osiguranja (muškarac), odnosno 38 godina staža osiguranja (žena) i najmanje 58 godine života ili
− 45 godina staža osiguranja (muškarac i žena), bez obzira na godine života.

Ova odredba će se u potpunosti primenjivati tek od 2023. godine,  jer je Zakonom propisan prelazni period u kome će se ti, izmenjeni, uslovi uvoditi postupno.

Prelazni period

Zakonom je predviđen prelazni period u kome se pravo na starosnu penziju stiče pod sledećim uslovima:

1) u 2011. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 53 godine i četiri meseca života (muškarac), odnosno 35 godina staža osiguranja i najmanje 53 godine života (žena);

2) u 2012. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 53 godine i osam meseci života (muškarac), odnosno 35 godina staža osiguranja i najmanje 53 godine života (žena);

3) u 2013. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 54 godine života (muškarac), odnosno 35 godina i četiri meseca staža osiguranja i najmanje 53 godine i četiri meseca života (žena);

4) u 2014. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 54 godine i četiri meseca života (muškarac), odnosno 35 godina i osam meseci staža osiguranja i najmanje 53 godine i osam meseci života (žena);

5) u 2015. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 54 godine i osam meseci života (muškarac), odnosno 36 godina staža osiguranja i najmanje 54 godine života (žena);

6) u 2016. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 55 godina života (muškarac), odnosno 36 godina i četiri meseca staža osiguranja i 54 godine i šest meseci života (žena);

7) u 2017. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 55 godina i četiri meseca života (muškarac), odnosno 36 godina i osam meseci staža osiguranja i najmanje 55 godina života (žena);

8) u 2018. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 55 godina i osam meseci života (muškarac), odnosno 37 godina staža osiguranja i najmanje 55 godina i šest meseci života (žena);

9) u 2019. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 56 godina života (muškarac), odnosno 37 godina i četiri meseca staža osiguranja i najmanje 56 godina života (žena);

10) u 2020. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 56 godina i šest meseci života (muškarac), odnosno 37 godina i osam meseci staža osiguranja i najmanje 56 godina i šest meseci života (žena);

11) u 2021. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 57 godina života (muškarac), odnosno 38 godina staža osiguranja i najmanje 57 godina života (žena);

12) u 2022. godini, 40 godina staža osiguranja i najmanje 57 godina i šest meseci života (muškarac), odnosno 38 godina staža osiguranja i najmanje 57 godina i šest meseci života (žena).

Snižavanje starosne granice

Starosna granica se snižava, osiguraniku kome se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem (beneficirani staž), zavisno od stepena uvećanja staža za po jednu godinu, i to:

1) za svakih pet godina provedenih na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 14 meseci;

2) za svake četiri godine provedene na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 15 meseci;

3) za svake tri godine provedene na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 16 meseci;

4) za svaku jednu godinu i šest meseci provedenih na radnom mestu, odnosno poslu na kome se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 18 meseci.

Starosna granica se može sniziti do 53. godine života, a osiguranicima koji rade na poslovima na kojima se efektivno provedenih 12 meseci računa u staž osiguranja kao 18 meseci, do 50. godine života.

Radna mesta, odnosno poslovi na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem su utvrđeni Pravilnikom o radnim mestima odnosno poslovima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem ("Službeni glasnik RS", br. 105/03, 126/04, 93/05, 3/07, 8/07, 56/07, 23/08 i 49/10).

Prelazni period

Zakonom je predviđen prelazni period u kome se starosna granica može snižavati najviše do:

1) u 2011. godini - 53 godine i četiri meseca života;

2) u 2012. godini - 53 godine i osam meseci života;

3) u 2013. godini - 54 godine života;

4) u 2014. godini - 54 godine i četiri meseca života i

5) u 2015. godini - 54 godine i osam meseci života.

Ostvarivanje i korišćenje prava

Pravo na starosnu penziju ostvaruje se posle prestanka osiguranja, osim za osiguranike koji obavljaju delatnost u skladu sa zakonom kojim se uređuje rad privatnih preduzetnika koji pravo na starosnu penziju mogu ostvariti ispunjenjem uslova za sticanje prava na starosnu penziju.

Starosna penzija se isplaćuje od dana ispunjenja uslova, ako je zahtev podnet u roku od šest meseci od dana ispunjenja uslova propisanih za sticanje prava, odnosno od dana prestanka osiguranja, a ako je zahtev podnet po isteku tog roka, od dana podnošenja zahteva i za šest meseci unazad.

Korisnik starosne penzije se može zaposliti, odnosno otpočeti da obavlja samostalnu, odnosno poljoprivrednu delatnost. Po prestanku tog zaposlenja, odnosno obavljanja te delatnosti, osiguranik ima pravo na ponovno određivanje visine penzije, pod uslovom da je (po tom osnovu) bio osiguran najmanje godinu dana.

Uz zahtev za ostvarivanje prava na starosnu penziju treba priložiti:

• Fotokopiju lične karte
• Dokaze o penzijskom stažu navršenom u Republici Srbiji - zaključena radna knjižica, uverenje o benificiranom stažu, druge javne isprave o stažu (rešenja, uverenja, potvrde i slično) u originalu ili overenoj fotokopiji
• Dokaz o prestanku zaposlenja - rešenje (u originalu ili overenoj fotokopiji)
• Dokaz o regulisanom vojnom roku (fotokopija vojne knjižice ili uverenje vojnog odseka)
• Dokaz o korišćenju prava, odnosno evidenciji kod Nacionalne službe za zapošljavanje
• Uverenje o obavljanju samostalne delatnosti koje izdaje nadležni organ opštine, odnosno odgovarajuće udruženje ili savez (za period do 31. decembra 2005. godine), odnosno rešenje Agencije za privredne registre (za period od 01. januara 2006. godine.)
• Uverenje Poreske uprave o plaćenom doprinosu za penzijsko i invalidsko osiguranje (sa iskazanim osnovicama doprinosa i iznosom uplaćenog doprinosa) za period obavljanja samostalne delatnosti. Ovo uverenje nije potrebno za samostalne umetnike, filmske radnike i sportiste do 31. decembra 2002. godine, a za sveštenike i verske službenike do 31. avgusta 2004. godine)
• Uverenje Poreske uprave o plaćenom doprinosu za penzijsko i invalidsko osiguranje (sa iskazanim osnovicama doprinosa i iznosom uplaćenog doprinosa) izdato za period obavljanja poljoprivredne delatnosti